قوله : حرّة كانت زوجته ام امة : ضمير در [ زوجته ] به عبد راجع است . قوله : اذ لاحقّ لسيّده : يعنى لسيّد العبد . قوله : فى وطئه لها : ضمير مجرورى در [ وطيه ] به عبد و در [ لها ] به زوجه عود مىكند . قوله : بل له الامتناع منه : ضمير در [ له ] به عبد و در [ منه ] به وطى راجعست . قوله : و ان امره به : ضمير فاعلى در [ امره ] به مولى و ضمير مفعولى به عبد و ضمير مجرورى در [ به ] به وطى عود مىكند . قوله : لامكان وقوعه عنه : ضمير در [ وقوعه ] به ايلاء و در [ منه ] به كافر ذمّى راجعست . قوله : حيث يقرّ باللّه تعالى : كلمه [ حيث ] متعلّق است به [ امكان وقوعه ] و ضمير فاعلى در [ يقرّ ] به كافر راجعست . قوله : و لا ينافيه وجوب الكفّارة : ضمير منصوبى در [ لا ينافيه ] به وقوع ايلاء از كافر راجع بوده و اينعبارت جواب از سؤال مقدّرى است كه تشريح شد . قوله : المتعذّرة منه : يعنى من الكافر . قوله : حال كفره : يعنى حال كفر الكافر . قوله : لامكانها فى الجملة : يعنى لامكان الكفّاره اجمالا و آن به اين است كه وى اگر چه قادر بر اخراج كفّاره نيست ولى بر سبب آن‌كه اسلام باشد قادر است و قدرت بر سبب در قدرت بر مسبّب كفايت مىكند قوله : و كان ينبغى ان يكون فيه خلاف : ضمير در [ فيه ] به